‘Wat is dat nou voor een boot?’ is een vraag die de bemanning van de Sperwer maar al te vaak te horen krijgt vanaf de wal. ‘Een centreboard,’ is dan het antwoord. ‘Het gekke is,’ zegt Jantina, ‘dat er daarna meestal niet verder gevraagd wordt.’ Hoewel ze betwijfelt of de belangstellenden aan die informatie genoeg hebben. Wij – fotograaf Bertel en ondergetekende – weten best wat een centreboard is (zie de Stella Matutina in SdZ 2025.7), maar hebben meer dan genoeg vragen voor Jantina en Koos. Bijvoorbeeld over de herkomst van dit jacht. Maar ook: waarom zou je kiezen voor een dergelijke oude boot? Want de Sperwer is een bewuste aankoop geweest in 2017.
‘Niet handig’
Om met de keuze voor een 150 jaar oud jacht te beginnen: Koos houdt nou eenmaal van oude schepen. De scheepsbouwkundige zeilde eerder met een vooroorlogse schouw uit de visserij, nog gebouwd bij Amels in Makkum in 1933. ‘Die zeilde perfect en ik kon die in mijn eentje bedienen. Dankzij de zeezwaarden van drie meter kon ik er ook hoog mee aan de wind varen.’ Als jongen begon Koos ook in een schouw, eentje van 4,75 m. ‘Dat was een NNWB-klasse in die tijd, met een breedte van slechts 1,25 m en gebouwd in eiken.’ Dankzij de schouwen kreeg Koos veel kluservaring met staal en hout, wat natuurlijk handig is als je dat kunt koppelen aan de theoretische kennis die je als student hebt opgedaan in Delft.. Maar toch, de Amelsschouw werd verkocht en Koos was al wat langer ‘bootloos’ (en inmiddels samen met Jantina) toen hij het wel weer tijd vond om zelf een boot te bezitten.
Ander uiterlijk
In de Spiegel viel zijn oog op een advertentie van de Sperwer die te koop lag in Monnickendam. De centreboard had op dat moment een heel ander uiterlijk dan je hier op de foto’s ziet. Er stond namelijk een kajuit op. ‘Een hok’, aldus Koos. En hoewel dat oneerbiedig klinkt voor iets wat ook alweer een eeuw onderdeel van het schip was, fraai vond Koos het simpelweg niet. ‘En erg handig was het ook niet,’ vult Jantina aan. ‘De kajuit mat maar twee bij twee meter en was net niet hoog genoeg, zodat je alles op je knieën moest doen.’ Toen Koos ook nog eens constateerde dat de kajuit lekte op de hoeken, werd vijf jaar na de koop het besluit genomen om van de Sperwer weer een open boot te maken.
Kort na de koop in 2017 maakte Koos een eer- ste tocht naar Enkhuizen. Hij kreeg de schrik van zijn leven, want het waaide nogal en plotseling bleek de ring boven in de mast los te zitten. Aan die ring zat het topwant vast. Het was het sein om het hele schip eens grondig te inspecteren. Hij vond meer rotte plekken in de mast en constateerde dat de mastvoet ook een vreemde constructie had. Kortom, het werd tijd voor actie.
