Geef SDZ cadeau! 5 nummers voor slechts € 25,-

Geef SDZ cadeau!
5 nummers voor slechts € 25,-

Stoomveer met hulpzeil

De Wilhelmina, het allereerste stoomschip van Nederland

Dit artikel is gepubliceerd in

Rivieren zijn harde grenzen. Reizigers waren vroeger vaak gedwongen om risicovolle oversteken te makenen werden belemeerd door sterke stroming, harde wind of ijsgang. Redenen genoeg voor koning Willem I om de eerste stoomveerpont in ons land te laten bouwen.

Zittend in trein of auto is de oversteek van IJssel, Lek, Waal, Merwede of Maas tegenwoordig iets waar we nauwelijks acht op slaan. Maar het oversteken van een rivier was in het verleden niet zonder risico. Willem I wist dat uit eigen kring, want zijn grootvader verdronk bij het oversteken van het Hollands Diep.
Johan Christiaan Schotel maakte dit schilderij van het veerschip Wilhelmina tussen Willemsdorp en Moerdijk wellicht in opdracht, want zijn schilderkunstige interesse lag niet bij de stoomvaart. Maar het is om meerdere redenen een boeiend schilderij. De Wilhelmina was namelijk het eerste stoomschip dat in het toenmalige Nederland, waarvan België ook nog deel uitmaakte, in gebruik werd genomen. De opdracht voor de bouw kwam van koning Willem I zelf. De vorst had tijdens zijn regering te maken met twee steden waartussen hij regelmatig heen en weer moest reizen: Den Haag en Brussel, want België maakte immers vanaf 1815 tot aan de Belgische opstand en de afscheiding in 1831 deel uit van het Koninkrijk der Nederlanden. Tijdens die noodzakelijke reizen moest door de koning het Hollands Diep worden overgestoken.

Hypermodern
Zoals reeds vermeld was de grootvader van de koning, stadhouder Johan Willem Friso, tijdens de oversteek van datzelfde water op 14 juli 1711 verdronken. Hij kwam per koets aan in Moerdijk en stapte voor de overtocht aan boord van een open hengst, terwijl zijn koets op een zeilende veerpont werd vervoerd. Tijdens een regenbui verkoos de prins echter om over te stappen op de pont, waar hij in zijn koets kon schuilen. De hengst kwam veilig aan de overkant, maar de pont maakte tijdens een zware windstoot hevig slagzij en Johan Friso verdween met zijn koets in de golven. Meer dan een week later werd zijn lichaam pas gevonden in het Hollands Diep. Niet verwonderlijk dus dat koning Willem I opdracht gaf voor een veiliger verbinding naast het bestaande zeilende veer dat overigens gehandhaafd bleef. De koning koos voor een hypermoderne stoomveerpont.

Benieuwd naar de rest van het verhaal?

Spiegel der Zeilvaart 02/2022

Spiegel der Zeilvaart 02/2022

Bestel en lees verder ›

© Spiegel der Zeilvaart 2021 | Privacybeleid | Voorwaarden | KVK: 56569599 | BTW: NL001796638837 | Bank: NL54RABO 0326 3406 45

Ontwerp en onderhoud door MKB Watersport