Geef of neem een proefabonnement

Groots scheepvaartmuseum

In een kleine Finse stad

Dit artikel is gepubliceerd in
Het is een stadje met niet meer dan twaalfduizend inwoners. Maar toch heeft Mariehamn een scheepvaart- museum dat zich kan scharen onder de belangrijkste maritieme musea ter wereld. Hoe is dat zo gekomen?

Negentig jaar geleden liep de viermastbark Herzogin Cecilie aan de grond voor de Engelse kust. Het werd een langdurige doodsstrijd en dat zorgde ervoor dat vanaf de kust veel van het schip kon worden gehaald. Zo werd bijvoorbeeld de kapiteinssalon plank voor plank afgebroken. Later zou die het pronkstuk gaan vormen van het Ålands Sjöfartsmuseum in Mariehamn. Maar de oorsprong van dat museum gaat verder terug.

Carl Holmqvist voer in 1924-1925 als kapitein op de Lawhill. Holmqvist realiseerde zich, net als iedereen, dat de zeilvaart op de oceanen in de laatste fase was aanbeland. Daarom begon hij op dat gebied alles te verzamelen wat los en vast zat. Hij was de juiste man op de juiste plaats, want reder Gustaf Erikson van Åland kocht in die periode de ene windjammer na de andere voor schrootprijzen op. Erikson wist op een heel handige en zakelijke manier deze schepen rendabel te houden tot aan de Tweede Wereldoorlog. Åland werd daarmee het allerlaatste bolwerk van de commerciële diepzee-zeilvaart. In deze snoepwinkel liep de verzameling van Carl Holmqvist snel uit de hand.

Nautical Club
In 1935 richtte Holmqvist, samen met vooraanstaande scheepseigenaren, zakenmensen en kapiteins, de Ålands Nautical Club op. Het was eigenlijk een soort herensociëteit, waar mannen bij elkaar kwamen om sigaren te roken en te eten. Maar het hoofddoel van de Club was het oprichten en onderhouden van een maritiem-historisch museum voor Åland. Daarnaast wilde men de kennis en interesse vergroten in de scheepvaartgeschiedenis van deze, tussen Finland en Zweden gelegen, archipel. Reder Gustaf Erikson was vanaf het begin lid en werd in 1942 benoemd tot erelid. Hij was immers de man geweest die ervoor had gezorgd dat Mariehamn voor de windjammerliefhebbers zo’n magische klank had gekregen.

Opening
Oorspronkelijk werd het museum beheerd door de Åland Nautical Club, maar in 1986 richtte de club samen met de Ålandse overheid een museumstichting op. Dankzij die stichting kunnen we dit unieke museum vandaag de dag nog steeds bezoeken. De Åland Nautical Club bestaat overigens nog steeds. Maar het is niet meer de eliteclub van het begin: vrouwen worden tegenwoordig toegelaten en de sigarenrokers zijn zo’n beetje uitgestorven.

Benieuwd naar de rest van het verhaal?

Spiegel der Zeilvaart 05/2026

Spiegel der Zeilvaart 05/2026

Bestel en lees verder ›