De Veense boot, die kenden we nog niet! Houten botenbouwer Alexander de Vos van scheepstimmerwerf “Klaas Hennepoel” gebruikt de term voor een lokaal type afkomstig uit de omgeving van Roelofarendsveen. ‘Meestal hoor je mensen over werkboten zeggen: “Heel mooi gemaakt. Ik zou ’m zo in de huiskamer zetten, maar het zeilt natuurlijk voor geen meter”’, zegt houten botenbouwer De Vos lachend. ‘Maar de Veense boot heeft het boven verwachting goed gedaan!’
Na drie jaar zagen, schaven, lakken en vooral heel veel praten zeilde hij begin mei met zijn meest recente project op de Loosdrechtse Plassen, in een wedstrijd van de Koninklijke Watersport-Vereeniging Loosdrecht (KWVL). Je verwacht daar niet meteen werkboten, maar de Veense boot is niet de eerste en enige. Er doen ook een punter en een houten zalmschouw mee in de strijd om de Motketelwimpel. De zalmschouw is van Peter Schouten uit Kortenhoef en daarover schreven we al eens uitgebreid in 2023 (zie SdZ 2023.6). Als vaste deelnemer aan de Motketelwedstrijden zeilde Alexander de afgelopen jaren steevast in de kleinste boot bij de werkboten. Dat was met het schouwtje Pandora, lengte 3,95 meter. Qua lengte is Alexander er niet op vooruit gegaan, want zijn nieuwe Veense boot is vijf centimeter korter. Op de Pandora staat een gaffeltuig, terwijl de andere boten met een sprietzeil varen. In andere jaren kreeg hij dan nog al eens te horen dat een overwinning dááraan te danken was, maar op dit nieuwe authentieke werkbootje staat ook een spriettuig. De Vos vaart er niet minder hard door: ‘Het is een ideaal weekend! Op zaterdag weinig wind om alles een beetje uit te proberen en nu op de zondag wind tot 5 Bft.’
Geen bouwtekeningen beschikbaar
In januari 2025 brachten we al eens een bezoek aan de scheepstimmerwerf “Klaas Hennepoel” in Warmond, waar de bouw van de roeiboot toen in volle gang was (zie SdZ 2025.1) Meerdere stagiairs van opleidingen als het Hout- en Meubileringscollege werkten aan het project. Ze zijn al vanaf de ontwerpfase betrokken. Werfbaas Alexander vertelde toen al: ‘Vroeger had elke streek zijn eigen type roeiboot, dat was een werkbootje voor dagelijks transport van en naar de boerderij. Voor het wegbrengen van de melkbussen of voor een boodschap in het dorp bij de kruidenier. Omdat deze boten zo gangbaar waren bestaan er geen bouwtekeningen van. Het bouwplan zat in het hoofd van de botenbouwer die het weer onderwees aan zijn opvolger. Als dat stopte, ging die kennis verloren.’ Toch is het mogelijk dit soort werkboten weer “terug te halen” naar het heden, door dat wat er nog voorhanden is te gebruiken. Zo vond De Vos in het café tegenover de voormalige scheepswerf van Heemskerk, waar veel Veense boten zijn gebouwd, een scheepsmodel op de bar. Dit houten bootje fungeert nu als fooienpot, maar misschien was het ooit bedoeld als voorbeeld voor aspirant-botenbouwers. Het model is erg precies en biedt een schat aan informatie.
