Je ziet het houten paneeltje gemakkelijk over het hoofd. Het hangt in de kajuit en er zijn twee messing plaatjes op geschroefd. Op het bovenste plaatje staat een afbeelding van een adelaar met gespreide vleugels, die een swastika in zijn klauwen houdt: het onmiskenbare symbool van de Duitse Luftwaffe. Daarboven de vermelding Standort Segel Wettfahrten en 1. Preis 11.7.43.
Op het tweede bordje staat: PELIKAN – Regatta Greifswald-Peenemünder-Bodden. Skipper Oberleutnant Wilhelm Meyer. De plaquette herinnert op indrukwekkende wijze aan de herkomst van dit jacht: gebouwd voor de Luftwaffe in 1936 en gebruikt door gevechtspiloten zowel vóór als tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het is een fascinerend gegeven dat de Luftwaffe in juni 1943, bijna vier na het begin van de oorlog, nog tijd vond om een zeilrace langs de Duitse Oostzeekust te organiseren. Een maand later zouden meer dan vijftienhonderd Luftwaffe-vliegtuigen worden vernietigd. Binnen een jaar zou die als effectieve gevechtsmacht vrijwel volledig zijn uitgeschakeld – alle gedachten aan zeilraces waren toen verdwenen. Maar dat betekende geenszins het einde van de Pelikan.
Oorlogsbuit
Aan het einde van de oorlog werd deze Seefahrtkreuzer namelijk door de Britse strijd- krachten in beslag genomen als oorlogsbuit, samen met tientallen andere schepen. Ze werden de Noordzee overgezeild en door Britse regimenten op vrijwel dezelfde manier ingezet als door de Duitsers. Maar in 1961 kreeg dit ranke jacht jacht een nieuwe bestemming en werd zij omgebouwd tot verenigingsschip. In Nederland denk je dan al snel aan een drijvende kantine, maar in het Verenigd Koninkrijk staat het voor iets heel anders, namelijk een jacht waar een vereniging omheen wordt geformeerd om leden de mogelijkheid te bieden op zee te zeilen. Als verenigingsschip maakt dit jacht talloze tochten. Honderden clubleden zeilden al naar verre oorden zoals Schotland, Scandinavië, Turkije, de Azoren en alles daartussenin. Generaties zeilers maakten zo kennis met zeezeilen op een klassiek houten zeiljacht.
Als ik op een zonnige, maar vlagerige dag aan boord stap, merk ik dat dit ‘clubschip’ niet alleen klassiek is; het is ook indrukwekkend. Lengte: 58 voet (ruim 17,50 meter), waarvan 19 voet aan overhangen. Bovendien is het goed onderhouden. Niet overdreven opgeleukt, maar gewoon goed verzorgd. De lak en het schilderwerk zijn in goede staat, ondanks de duidelijke ouderdom, de dekken zijn geschrobd en de canvas hoezen zijn allemaal netjes. Dit is een boot die haar leeftijd met trots draagt en niet doet alsof ze nog in de bloei van haar jeugd is.
